(Ảnh minh họa tạo bởi AI)
Tinh thần này cũng thống nhất với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khi xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đối với ngành du lịch, điều này đồng nghĩa với việc chuyển đổi số không chỉ nhằm số hóa hoạt động hay ứng dụng công nghệ vào một số khâu của chuỗi giá trị, mà hướng tới tạo lập một phương thức phát triển mới, trong đó dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng.
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành du lịch
Trong một thời gian dài, tăng trưởng của ngành du lịch chủ yếu dựa trên việc khai thác tài nguyên, mở rộng thị trường và gia tăng số lượng khách. Đây vẫn là những yếu tố quan trọng, nhưng không còn đủ để tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi toàn diện cách thức vận hành của ngành du lịch toàn cầu.
Ngày nay, giá trị của một điểm đến không chỉ được quyết định bởi tài nguyên thiên nhiên hay di sản văn hóa mà còn bởi khả năng kết nối số, khả năng tiếp cận du khách trên môi trường trực tuyến, mức độ thuận tiện trong trải nghiệm và năng lực khai thác dữ liệu để tạo ra các dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn.
Điều đó cho thấy mô hình tăng trưởng của ngành du lịch đang có sự dịch chuyển từ dựa nhiều vào các yếu tố truyền thống sang dựa nhiều hơn vào tri thức, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Đây cũng là bước chuyển quan trọng để ngành du lịch nâng cao chất lượng tăng trưởng thay vì chỉ gia tăng quy mô.
Tạo ra năng suất mới cho toàn ngành
Một trong những giá trị lớn nhất mà chuyển đổi số mang lại là nâng cao năng suất của toàn bộ hệ sinh thái du lịch.
Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu số giúp rút ngắn thời gian tổng hợp, phân tích và xử lý thông tin, hỗ trợ xây dựng chính sách trên cơ sở bằng chứng thay vì chủ yếu dựa vào phương pháp truyền thống. Việc theo dõi diễn biến thị trường, dự báo lượng khách hay đánh giá hiệu quả của các chương trình xúc tiến cũng có thể được thực hiện nhanh hơn và chính xác hơn.
Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi số góp phần tối ưu hóa quy trình quản trị, giảm chi phí vận hành, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các nền tảng số, công nghệ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cho phép doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng, cá nhân hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Đối với du khách, công nghệ số giúp hành trình trở nên thuận tiện hơn khi việc tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, sử dụng các tiện ích tại điểm đến hay phản hồi về chất lượng dịch vụ đều có thể được thực hiện nhanh chóng trên môi trường số.
Khi năng suất của từng chủ thể trong hệ sinh thái được cải thiện, hiệu quả chung của toàn ngành cũng được nâng lên, tạo ra động lực tăng trưởng bền vững hơn.
Gia tăng kinh tế số trong du lịch
Một trong những tác động quan trọng của chuyển đổi số là thúc đẩy sự phát triển của kinh tế số trong ngành du lịch. Nếu trước đây giá trị của ngành chủ yếu được tạo ra từ các hoạt động trực tiếp tại điểm đến thì nay ngày càng nhiều giá trị được hình thành trên môi trường số thông qua các nền tảng đặt dịch vụ, thanh toán điện tử, thương mại điện tử du lịch, tiếp thị số, phân tích dữ liệu và các dịch vụ thông minh.
Việc số hóa toàn bộ hành trình của du khách, từ tìm kiếm thông tin, lập kế hoạch, đặt dịch vụ, thanh toán đến chia sẻ trải nghiệm sau chuyến đi, không chỉ nâng cao sự thuận tiện mà còn tạo ra các dòng dữ liệu có giá trị phục vụ phát triển sản phẩm, tối ưu hoạt động kinh doanh và mở rộng thị trường. Dữ liệu được khai thác hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng doanh thu, đồng thời tạo điều kiện để hình thành các mô hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng số.
Đối với nền kinh tế, kinh tế số trong du lịch không chỉ tạo ra giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp lữ hành, lưu trú hay vận chuyển mà còn thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực liên quan như tài chính số, thanh toán thông minh, thương mại điện tử, logistics, văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Qua đó, du lịch không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế mà còn trở thành cầu nối thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của nhiều ngành, lĩnh vực khác.
Mở rộng không gian phát triển của du lịch
Chuyển đổi số không chỉ giúp làm tốt hơn những gì ngành du lịch đang thực hiện mà còn mở ra nhiều không gian phát triển mới.
(Ảnh minh họa tạo bởi AI)
Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp có thể tiếp cận trực tiếp khách hàng trên phạm vi toàn cầu mà không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý. Các hoạt động quảng bá, xúc tiến, giới thiệu điểm đến được triển khai linh hoạt hơn, đồng thời có khả năng đo lường hiệu quả và điều chỉnh theo từng thị trường.
Sự phát triển của dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây cũng tạo điều kiện hình thành nhiều sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Những trải nghiệm được cá nhân hóa, các dịch vụ số, trợ lý du lịch thông minh hay các nền tảng kết nối đa dịch vụ đang từng bước trở thành xu hướng phát triển của ngành du lịch hiện đại.
Không gian phát triển của du lịch vì thế không còn giới hạn ở các hoạt động truyền thống mà được mở rộng sang môi trường số, nơi dữ liệu và công nghệ tạo ra những giá trị mới cho cả điểm đến, doanh nghiệp và du khách.
Đổi mới phương thức quản trị ngành
Nếu dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số thì đổi mới phương thức quản trị chính là giá trị cốt lõi mà chuyển đổi số mang lại.
Trong giai đoạn mới, quản lý nhà nước về du lịch cần chuyển mạnh từ phương thức điều hành chủ yếu dựa trên báo cáo định kỳ sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ phản ứng trước các biến động của thị trường sang dự báo và chủ động điều hành; từ quản lý theo từng lĩnh vực riêng lẻ sang quản trị trên cơ sở kết nối giữa các chủ thể trong toàn hệ sinh thái.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và khai thác hiệu quả, cơ quan quản lý sẽ có thêm công cụ để đánh giá xu hướng thị trường, nhận diện các vấn đề phát sinh, điều tiết hoạt động du lịch và nâng cao chất lượng hoạch định chính sách. Đây cũng là điều kiện quan trọng để xây dựng ngành du lịch hiện đại, minh bạch và thích ứng nhanh với những biến động của môi trường phát triển.
Biến chuyển đổi số thành động lực phát triển
Tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ hay thúc đẩy chuyển đổi số trong từng ngành, từng lĩnh vực, mà hướng tới tạo ra những động lực phát triển mới cho đất nước dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đối với ngành du lịch, ý nghĩa của chuyển đổi số không nằm ở việc có thêm bao nhiêu nền tảng hay ứng dụng mới, mà quan trọng hơn là tạo ra năng suất mới, mô hình tăng trưởng mới và phương thức quản trị mới. Khi dữ liệu trở thành nguồn lực, công nghệ trở thành công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển, ngành du lịch sẽ có điều kiện khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng giá trị của mỗi hành trình.
Có thể khẳng định, chuyển đổi số đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Từ một giải pháp hỗ trợ hoạt động quản lý và kinh doanh, chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng của ngành du lịch. Nắm bắt được xu thế này sẽ không chỉ giúp du lịch Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên số.
Trung tâm Thông tin du lịch