Tại Hội nghị chuyên đề góp ý Dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia “Khách sạn - Xếp hạng”, soát xét TCVN 4391:2015 do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổ chức vào đầu tháng 9 vừa qua, đại diện Sở VHTTDL TP. Đà Nẵng cho rằng việc soát xét tiêu chuẩn là cần thiết, nhằm đáp ứng sự phát triển đa dạng của thị trường, xu hướng đầu tư mới và yêu cầu nâng cao chất lượng điểm đến.
Đà Nẵng đóng góp ý kiến đối với Dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia “Khách sạn - Xếp hạng”
Theo bà Lê Thị Ái Diệp, Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú (Sở VHTTDL TP. Đà Nẵng), tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn cần được xây dựng theo hướng cởi mở, linh hoạt, thực chất, sát với hoạt động của doanh nghiệp; hạn chế những tiêu chí quá cứng, khó áp dụng hoặc yêu cầu doanh nghiệp phải đầu tư những hạng mục không thực sự cần thiết đối với mô hình kinh doanh.
Đáng chú ý, Đà Nẵng đề xuất xem xét giảm yêu cầu về số lượng phòng tối thiểu, nhất là đối với khách sạn 3-5 sao. Thực tế có những khách sạn quy mô không lớn nhưng được đầu tư bài bản, có thiết kế đặc sắc, chất lượng dịch vụ cao, thân thiện với môi trường và tạo trải nghiệm tốt cho du khách. Nếu quá phụ thuộc vào số lượng phòng, những cơ sở này có thể không được phản ánh đúng chất lượng và mức độ đầu tư thực tế.
Theo đề xuất, có thể nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 30-40 phòng đối với khách sạn 3 sao; 50-60 phòng đối với khách sạn 4 sao và từ 60 phòng đối với khách sạn 5 sao. Cùng với đó, tăng vai trò của các tiêu chí về chất lượng dịch vụ, tiện nghi và trải nghiệm khách hàng.
Phân loại rõ loại hình, tránh “đồng phục hóa” khách sạn
Đà Nẵng cũng đề xuất đa dạng hóa và làm rõ các loại hình cơ sở lưu trú, phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường. Một số loại hình được đề nghị nghiên cứu bổ sung gồm khách sạn Boutique, khách sạn nghỉ dưỡng/chăm sóc sức khỏe (Retreat/Wellness); đồng thời xem xét loại bỏ loại hình Motel do không còn phù hợp với thực tế phát triển tại Việt Nam.
Đặc biệt, cần phân biệt rõ khách sạn đô thị (Hotel) và khách sạn nghỉ dưỡng (Resort). Việc xác định Resort không nên chỉ dựa vào tên gọi mà cần căn cứ vào các đặc trưng về không gian, khuôn viên, mật độ xây dựng, diện tích cây xanh, không gian mở và những điều kiện liên quan.
Cách tiếp cận này được kỳ vọng hạn chế tình trạng cơ sở thực chất là khách sạn thông thường nhưng gắn nhãn “resort”, đồng thời tạo sự thống nhất trong quảng bá, quản lý và định hướng phát triển sản phẩm lưu trú.
Một nội dung khác được Đà Nẵng lưu ý là các tiêu chí dịch vụ cần phù hợp với từng mô hình kinh doanh. Chẳng hạn, khách sạn phục vụ khách công vụ, MICE không thể áp dụng cùng yêu cầu về dịch vụ hội nghị như resort nghỉ dưỡng hoặc cơ sở chuyên về wellness.
Vì vậy, đối với phòng họp, hội nghị, hội thảo, có thể chuyển từ quy định cứng về số lượng, quy mô sang đánh giá khả năng đáp ứng phù hợp với định hướng sản phẩm và thị trường mục tiêu. Khách sạn MICE có thể được yêu cầu cao hơn về không gian hội nghị, hội thảo; resort tập trung vào nghỉ ngơi, vui chơi, thư giãn; trong khi khách sạn Wellness/Retreat ưu tiên không gian trị liệu, chăm sóc sức khỏe.
Các khách sạn ven biển Đà Nẵng
Ông Nguyễn Đức Quỳnh, Chủ tịch Chi hội Khách sạn Đà Nẵng, cho rằng một số dịch vụ như nhà hàng, quầy bar, tiệc, ăn trưa, ăn tối… cũng cần được xem xét theo hướng khuyến khích hoặc linh hoạt, tránh tình trạng doanh nghiệp phải đầu tư để đáp ứng tiêu chí xếp hạng nhưng không có nhu cầu khai thác thực tế.
Đối với khách sạn 4-5 sao, có thể nghiên cứu bổ sung yếu tố ẩm thực Việt Nam vào nhóm tiêu chí khuyến khích hoặc định hướng, thể hiện qua việc có món Việt trong thực đơn hoặc bố trí nhà hàng/khu vực ẩm thực Việt Nam phù hợp với điều kiện của cơ sở. Qua đó, khách sạn không chỉ cung cấp dịch vụ lưu trú mà còn có thể trở thành không gian giới thiệu văn hóa, ẩm thực và bản sắc Việt Nam tới du khách.
Tăng tiêu chí xanh, bản sắc và năng lực thực tế
Về người quản lý và nhân viên phục vụ, Đà Nẵng đề xuất giảm yêu cầu quá cứng về bằng cấp chính quy, chuyển trọng tâm sang kinh nghiệm, kỹ năng nghề, năng lực quản lý và khả năng đáp ứng công việc thực tế.
Theo đó, thời gian công tác, kinh nghiệm thực tế, chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và năng lực vận hành tại cơ sở cần được ghi nhận thay vì chỉ căn cứ vào hồ sơ bằng cấp.
Bên cạnh đó, các tiêu chí về bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả năng lượng và nước, giảm rác thải nhựa, sử dụng sản phẩm địa phương, lao động địa phương và phát triển mô hình lưu trú xanh, bền vững cần được nâng cao vai trò.
Những nội dung vượt trội như kiến trúc đặc sắc, trải nghiệm cá nhân hóa, sử dụng sản phẩm địa phương, giải pháp xanh hay chuyển đổi số… có thể được đưa vào nhóm tiêu chí khuyến khích hoặc cộng điểm. Cách làm này sẽ tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới, thay vì chỉ tập trung “đủ chỉ tiêu”.
Mục tiêu cuối cùng không phải là làm cho khách sạn “đủ tiêu chí để được xếp hạng”, mà là tạo ra một hệ thống tiêu chuẩn giúp khách sạn muốn đầu tư tốt hơn, phục vụ tốt hơn và khác biệt hơn
Theo Đà Nẵng, sau khi được soát xét, tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn không nên chỉ là công cụ phân hạng mà cần trở thành công cụ góp phần nâng chuẩn chất lượng điểm đến.
Một bộ tiêu chuẩn hiệu quả cần đồng thời bảo đảm cơ sở pháp lý và tính thống nhất trong quản lý; tạo động lực để doanh nghiệp, nhà đầu tư nâng cao chất lượng; đồng thời trở thành cơ sở tin cậy để du khách nhận biết và lựa chọn dịch vụ.
Do đó, quá trình soát xét cần bảo đảm sự thống nhất với pháp luật chuyên ngành, loại bỏ những tiêu chí trùng lặp, hình thức hoặc khó áp dụng; tăng các tiêu chí phản ánh chất lượng thực chất, trải nghiệm khách hàng, tính sáng tạo, bản sắc văn hóa và phát triển bền vững. Tiêu chuẩn mới cũng cần rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu và có tính khả thi, tạo thuận lợi cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong thẩm định, kiểm tra, hậu kiểm.
Mục tiêu cuối cùng, theo quan điểm của Đà Nẵng, không phải làm cho khách sạn “đủ tiêu chí để được xếp hạng”, mà tạo ra một hệ thống tiêu chuẩn thúc đẩy các cơ sở lưu trú đầu tư tốt hơn, phục vụ tốt hơn và tạo sự khác biệt. Khi đó, xếp hạng khách sạn không chỉ là một dấu sao trên bảng hiệu mà còn trở thành cam kết về chất lượng, góp phần nâng cao uy tín điểm đến và niềm tin của du khách.