Hội thảo do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hoá Việt Nam tổ chức nhằm hưởng ứng Ngày Di sản Văn hoá Thế giới (18/4), qua đó truyền tải ý nghĩa đặc biệt trong việc tôn vinh những giá trị di sản văn hoá quý báu của dân tộc.
Toàn cảnh Hội thảo (Ảnh: Báo Văn hóa)
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hoá Việt Nam Vương Duy Biên nhấn mạnh, di sản là tài sản của đất nước, di sản không chỉ mang ý nghĩa lưu giữ quá khứ mà còn là nguồn lực quan trọng để truyền tải thông điệp văn hóa Việt Nam ra thế giới, giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về đất nước và con người Việt Nam.
Việt Nam sở hữu kho tàng di sản phong phú của 54 dân tộc và hệ giá trị văn hóa đa dạng. Vấn đề đặt ra là phải có tư duy đúng để biến những giá trị di sản vốn mang tính “tĩnh” trở thành các sản phẩm sống động, có khả năng lan tỏa, từ đó vừa phát huy giá trị văn hóa, vừa tạo ra lợi ích kinh tế.
Chính vì vậy, Hội thảo là diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình bảo tồn và khai thác di sản. Mục tiêu xa hơn là tìm kiếm những mô hình sáng tạo, hiệu quả, góp phần đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: Báo Văn hóa)
Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu, di sản văn hóa là nguồn lực vô tận cho phát triển du lịch văn hóa và tạo sức hút đối với du khách, việc kết nối và phát huy di sản cần được thực hiện theo hướng đa chiều, trong đó du lịch văn hóa không chỉ mang đến những câu chuyện, cảm xúc mà còn tạo ra sự liên kết giữa các di sản với nhau. Mỗi lần du khách quay trở lại, sự kết nối ấy lại được làm mới, qua đó khơi gợi cảm hứng cho những sản phẩm, dịch vụ du lịch sáng tạo. “Du lịch văn hoá thực chất là bán câu chuyện, bán cảm xúc và tạo cảm hứng cho du khách. Di sản chỉ thực sự sống khi được kết nối và phát huy trong đời sống đương đại”, Phó Cục trưởng nhấn mạnh.
Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu cho rằng, cần thúc đẩy sự kết nối giữa cái cũ và cái mới, giữa truyền thống và hiện đại, để di sản được “kể” bằng ngôn ngữ đương đại, gần gũi hơn với công chúng. Việc phát huy giá trị di sản không chỉ dừng lại ở bảo tồn mà phải hướng tới chuyển hóa thành giá trị kinh tế; trong đó, vai trò của nghệ sĩ sáng tạo là đặc biệt quan trọng, giúp “đánh thức” di sản, làm cho di sản sống lại trong đời sống hôm nay.
Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu khẳng định, du lịch chính là kênh hiệu quả để đưa di sản đến gần hơn với xã hội; thông qua du lịch, di sản được biết đến, được quan tâm và thực sự “sống” trong cộng đồng…
Chủ tịch Le Group of Companies Lê Quốc Vinh phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: Báo Văn hóa)
Với góc độ từ doanh nghiệp, Chủ tịch Le Group of Companies Lê Quốc Vinh cho rằng, trong thời gian dài, di sản chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ bảo tồn. Các hoạt động lưu giữ, phục dựng, tổ chức lễ hội hay duy trì ký ức cộng đồng là cần thiết, nhưng chưa đủ.
Quá trình chuyển hoá di sản thành giá trị trong công nghiệp văn hoá có thể nhận diện qua ba bước quan trọng. Trước hết là tái tạo thẩm mỹ - đưa di sản vào ngôn ngữ của thời đại. Bước thứ hai là thiết kế trải nghiệm. Bước thứ ba là công nghiệp hoá nội dung. Điều kiện tiên quyết là di sản phải được đưa vào chuỗi giá trị, nơi có sự tham gia của thiết kế, thương hiệu, phân phối và thị trường. Nếu thiếu một mắt xích, giá trị của di sản sẽ không thể phát huy trọn vẹn.
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam cho rằng con người là yếu tố trung tâm trong phát triển công nghiệp văn hoá. Với hơn 75 năm hình thành và phát triển, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam đã quy tụ hơn 40.000 văn nghệ sĩ qua nhiều thế hệ, tạo ra một kho tàng tác phẩm đồ sộ.
Công nghiệp văn hoá là sự nghiệp của toàn dân, đòi hỏi sự tham gia và liên kết của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, liên kết phải đi kèm với nâng cao tính chuyên nghiệp, nếu không sẽ khó tạo ra những sản phẩm đủ sức cạnh tranh.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã được nghe nhiều tham luận và các ý kiến, góc nhìn khác nhau về phát huy di sản, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hoá, cách nhìn mới về di sản trong mối quan hệ với công nghiệp văn hoá…
Trung tâm Thông tin du lịch