Hội thảo do TS. Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của GS.TS. Nguyễn Văn Đính, Trường Đại học Thủy lợi; ông Phùng Quang Thắng, Liên chi hội Lữ hành Việt Nam; PGS.TS. Bùi Thị Thanh Thủy, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; TS. Nguyễn Lan Anh, Học viện Chính sách và Phát triển; TS Vũ Nam, Trường Đại học kinh tế quốc dân; lãnh đạo Trung tâm Thông tin du lịch, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực du lịch.
TS. Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chủ trì hội thảo. Ảnh TITC
Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy nhấn mạnh, du lịch nông thôn ngày càng có vai trò quan trọng đối với phát triển du lịch và kinh tế nông thôn, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề, đồng thời bảo tồn cảnh quan, bản sắc văn hóa và phát huy tri thức bản địa. Trong đó, cộng đồng địa phương cần được xác định là chủ thể, trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển du lịch.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch làng nghề, du lịch sinh thái nông thôn đang từng bước hình thành và phát triển. Tuy nhiên, một số nơi còn phát triển tự phát, sản phẩm chưa thể hiện rõ bản sắc; năng lực quản trị điểm đến, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng, bảo vệ môi trường và sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng còn hạn chế. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu cần có một công cụ chung để đánh giá thực trạng và định hướng nâng cao chất lượng điểm đến.
Các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cơ quan nghiên cứu trao đổi tại hội thảo. Ảnh TITC
Bộ tiêu chí Điểm đến du lịch nông thôn bền vững không chỉ phục vụ đánh giá, xếp hạng mà còn giúp các địa phương nhận diện điểm mạnh, những nội dung cần cải thiện và xây dựng lộ trình phát triển phù hợp. Bộ tiêu chí được tiếp cận theo hướng toàn diện, xem xét các yếu tố về quản trị, kinh tế - xã hội, cộng đồng, văn hóa, môi trường, hạ tầng, chất lượng dịch vụ, sản phẩm, thị trường và trải nghiệm du khách.
Theo dự thảo, Bộ tiêu chí gồm 10 nhóm tiêu chí tập trung vào quản lý điểm đến; bền vững kinh tế - xã hội và phúc lợi cộng đồng; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa; bảo vệ môi trường và tăng trưởng xanh; hạ tầng và chất lượng dịch vụ; phát triển sản phẩm và trải nghiệm du lịch; xây dựng thương hiệu và marketing bền vững; trao quyền cho cộng đồng và bảo đảm công bằng xã hội; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, qua đó từng bước nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và tính bền vững của điểm đến.
Dự thảo Bộ tiêu chí có sự tham chiếu các chuẩn mực quốc tế như Bộ tiêu chí điểm đến bền vững của Hội đồng Du lịch Bền vững Toàn cầu (GSTC), các định hướng của UN Tourism, tiêu chuẩn du lịch ASEAN và các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Tuy nhiên, việc vận dụng cần được nội địa hóa, phù hợp với điều kiện phát triển khác nhau giữa miền núi, đồng bằng, ven biển, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Một trong những nguyên tắc được nhấn mạnh là “khung cứng - vận dụng linh hoạt”. Theo đó, các yêu cầu cốt lõi về tuân thủ pháp luật, quản trị, an toàn, bảo vệ môi trường, bảo tồn văn hóa, quyền lợi cộng đồng và chất lượng dịch vụ cần được áp dụng thống nhất. Trong khi đó, những yêu cầu cao hơn về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và tiêu chuẩn xanh cần có lộ trình phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Toàn cảnh chương trình hội thảo. Ảnh TITC
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tập trung trao đổi về tính đầy đủ, khả thi của hệ thống tiêu chí, phương pháp đánh giá, mức độ bắt buộc và khuyến khích cũng như cơ chế tổ chức thực hiện. Các ý kiến đóng góp là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện Bộ tiêu chí, hướng tới trở thành công cụ thực tiễn hỗ trợ các địa phương nâng cao năng lực quản trị, phát huy tài nguyên và bản sắc văn hóa, cải thiện chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế cho cộng đồng.
Tổng kết hội thảo, Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy cảm ơn và đánh giá cao các ý kiến, đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu các ý kiến đóng góp tại Hội thảo, trên cơ sở đó hoàn thiện Bộ tiêu chí theo hướng rõ ràng, dễ hiểu, có khả năng đo lường, kiểm chứng; đồng thời làm rõ cơ chế đánh giá, công nhận, xếp hạng và giám sát sau công nhận. Phó Cục trưởng nhấn mạnh, Bộ tiêu chí cần bảo đảm người dân thực sự là chủ thể, được tham gia và hưởng lợi công bằng; các tiêu chuẩn cao hơn cần được triển khai theo lộ trình, phù hợp thực tiễn và không tạo thêm gánh nặng hành chính.
Trung tâm Thông tin du lịch