Đổi mới phương pháp giảng dạy tại Khoa Kiến thức cơ bản - cơ sở ngành: hướng tới đào tạo năng động và hội nhập

Đổi mới – yếu tố cốt lõi trong nâng cao chất lượng đào tạo

Trong xu thế hội nhập và chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp, đổi mới phương pháp giảng dạy đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ sở đào tạo. Với vai trò là “nền móng tri thức” của Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành không ngừng triển khai các giải pháp sáng tạo trong hoạt động giảng dạy, lấy người học làm trung tâm, hướng đến đào tạo sinh viên năng động, tư duy mở và có khả năng hội nhập quốc tế.

Theo ThS. Nguyễn Thị Hòa – Trưởng khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành, mục tiêu của đổi mới phương pháp giảng dạy không chỉ dừng lại ở việc cập nhật hình thức truyền đạt kiến thức, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy học tập của sinh viên, giúp người học chủ động chiếm lĩnh tri thức, phát huy khả năng sáng tạo và năng lực nghề nghiệp.
“Giáo dục hiện đại không thể chỉ dựa vào thầy giảng – trò nghe. Chúng tôi hướng tới việc xây dựng môi trường học tập tương tác, nơi sinh viên được học qua trải nghiệm, được phản biện, được thử sức và tự khẳng định năng lực của mình,” bà Hòa chia sẻ.

Từ giảng dạy truyền thống đến dạy học tích cực

Trước đây, phần lớn các học phần cơ bản và cơ sở ngành được giảng dạy theo hình thức truyền thống: thầy cô thuyết trình, sinh viên ghi chép, làm bài tập, kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, từ năm 2022 đến nay, khoa đã mạnh dạn áp dụng mô hình dạy học tích cực (Active Learning) vào nhiều môn học.
Các hình thức như thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống, đóng vai mô phỏng, thuyết trình học phần, và phản biện lớp học được đưa vào thường xuyên, giúp sinh viên chủ động khám phá nội dung và gắn kết kiến thức với thực tế nghề nghiệp.

Cụ thể, trong học phần Tâm lý và giao tiếp trong du lịch, sinh viên được chia nhóm thực hành tình huống giao tiếp giữa hướng dẫn viên và khách du lịch trong các bối cảnh khác nhau – từ đón khách, xử lý khiếu nại đến hướng dẫn tham quan. Mỗi nhóm được yêu cầu trình bày bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, kết hợp ngôn ngữ cơ thể và kỹ năng giao tiếp chuyên nghiệp.
Kết quả khảo sát cuối kỳ năm 2024 cho thấy, 87% sinh viên đánh giá phương pháp này giúp họ tự tin hơn khi giao tiếp thực tế, đồng thời nâng cao khả năng làm việc nhóm và phản ứng linh hoạt trong môi trường nghề nghiệp.

Ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy

Một trong những điểm nhấn của quá trình đổi mới là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và giảng dạy. Các giảng viên đã sử dụng nhiều công cụ trực tuyến như Google Classroom, Zoom, Kahoot, Quizizz, Canva, Mentimeter, và hệ thống LMS nội bộ của trường, nhằm tăng tính tương tác và hỗ trợ sinh viên học tập mọi lúc, mọi nơi.

Hệ thống học liệu điện tử của khoa được xây dựng đồng bộ, bao gồm giáo trình số, video bài giảng, tài liệu tham khảo và ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm. Sinh viên có thể truy cập, ôn luyện và tự kiểm tra kết quả ngay trên nền tảng trực tuyến.
Theo Phòng Đào tạo, tính đến tháng 10 năm 2025, khoa đã số hóa trên 70% học phần cơ bản và 60% học phần cơ sở ngành, hướng tới mục tiêu 100% số hóa học liệu vào năm 2026.

Bên cạnh đó, việc sử dụng AI hỗ trợ chấm bài và phân tích kết quả học tập cũng được thử nghiệm trong một số học phần như Tin học ứng dụng và Ngoại ngữ chuyên ngành. Nhờ đó, giảng viên có thể theo dõi tiến độ học tập của từng sinh viên, phát hiện điểm yếu để điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp.

“Công nghệ không thay thế người thầy, nhưng giúp người thầy dạy hiệu quả hơn,” – ThS. Trần Thị Thu Hà, giảng viên Tin học chia sẻ. “Chúng tôi tận dụng công nghệ để tiết kiệm thời gian xử lý công việc hành chính, dành nhiều thời gian hơn cho việc hướng dẫn sinh viên phát triển kỹ năng.”

Tích hợp kỹ năng nghề và năng lực mềm trong giảng dạy

Một điểm mới đáng chú ý là khoa đã lồng ghép kỹ năng mềm và năng lực nghề nghiệp vào các môn học nền tảng.
Trong các học phần như “Giáo dục thể chất”, “Pháp luật”, “Tâm lý học ứng dụng”, “Kỹ năng học tập đại học”, giảng viên khuyến khích sinh viên tham gia các dự án nhóm, trình bày ý tưởng sáng tạo và phản biện xã hội. Những hoạt động này không chỉ rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện, mà còn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về văn hóa nghề nghiệp trong lĩnh vực du lịch – dịch vụ.

Theo ThS. Nguyễn Văn Đức – giảng viên môn Pháp luật, việc giảng dạy luật không chỉ dừng lại ở lý thuyết, mà được gắn với thực tế nghề nghiệp. “Chúng tôi đưa vào lớp học những tình huống thực tế như xử lý vi phạm hợp đồng du lịch, quyền và nghĩa vụ của hướng dẫn viên, vấn đề bảo vệ quyền lợi du khách... để sinh viên thấy rằng luật pháp luôn gắn liền với công việc hàng ngày.”

Khoa cũng phối hợp với các doanh nghiệp du lịch, khách sạn tổ chức các buổi chia sẻ nghề nghiệp và thực hành tình huống thực tế, giúp sinh viên hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa kiến thức nền và kỹ năng chuyên môn.

Đánh giá học tập theo hướng phát triển năng lực

Song song với đổi mới giảng dạy, phương pháp đánh giá sinh viên cũng được cải tiến theo hướng phát triển năng lực.
Thay vì chỉ dựa trên điểm thi cuối kỳ, giảng viên kết hợp nhiều hình thức đánh giá: điểm quá trình, bài tập nhóm, thuyết trình, sản phẩm học tập và bài kiểm tra ứng dụng.
Mỗi học phần đều có bộ tiêu chí đánh giá năng lực cụ thể, bao gồm kỹ năng chuyên môn, khả năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và ý thức nghề nghiệp.

Nhờ cách tiếp cận này, sinh viên không còn cảm thấy áp lực thi cử nặng nề, mà chủ động hơn trong việc rèn luyện kỹ năng và thể hiện bản thân.
Theo kết quả tổng hợp năm học 2024–2025, tỷ lệ sinh viên đạt loại khá trở lên trong các môn cơ bản tăng 12% so với năm 2022, trong khi số sinh viên bị điểm kém giảm hơn 30%.

Thúc đẩy nghiên cứu sư phạm và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn

Để duy trì hiệu quả đổi mới, khoa thường xuyên tổ chức các hội thảo chuyên đề, tọa đàm chuyên môn và hội giảng cấp khoa.
Trong năm 2025, khoa đã tổ chức 4 buổi tọa đàm khoa học với các chủ đề như:

• “Phương pháp dạy học tích cực trong khối ngành du lịch”

• “Ứng dụng công nghệ AI trong đánh giá sinh viên”

• “Xây dựng học liệu số – xu hướng tất yếu trong giáo dục nghề nghiệp”

• “Đổi mới giảng dạy kỹ năng mềm trong đào tạo nhân lực du lịch”

Những hoạt động này tạo diễn đàn để giảng viên chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau, đồng thời lan tỏa tinh thần đổi mới trong toàn trường.

Bên cạnh đó, nhiều giảng viên của khoa đã công bố các bài báo khoa học và đề tài nghiên cứu cấp trường, trong đó tập trung vào việc nâng cao hiệu quả giảng dạy trong môi trường học tập số và đào tạo năng lực nghề du lịch trong thời đại 4.0. Đây là những minh chứng cụ thể cho tinh thần học thuật nghiêm túc và khát vọng phát triển bền vững của đội ngũ giảng viên.

Định hướng phát triển giai đoạn 2025–2030

Trong thời gian tới, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành đặt mục tiêu trở thành đơn vị tiên phong trong đổi mới giáo dục nghề nghiệp của nhà trường.
Một số định hướng trọng tâm bao gồm:

• Tiếp tục hoàn thiện mô hình dạy học kết hợp (Blended Learning) và dạy học dựa trên dự án (Project-based Learning);

• Tăng cường hợp tác với các đối tác giáo dục quốc tế để trao đổi phương pháp giảng dạy hiện đại;

• Phát triển đội ngũ giảng viên có năng lực số, ngoại ngữ và nghiên cứu khoa học mạnh;

• Từng bước xây dựng ngân hàng học liệu mở, phục vụ toàn thể sinh viên và giảng viên của trường;

• Đưa tiêu chí đổi mới phương pháp giảng dạy vào hệ thống đánh giá thi đua giảng viên hàng năm.

“Chúng tôi tin rằng, chỉ khi giảng viên và sinh viên cùng thay đổi tư duy, việc đổi mới mới thực sự đi vào chiều sâu và tạo ra hiệu quả bền vững,” – Trưởng khoa Nguyễn Thị Hòa nhấn mạnh.
“Đổi mới không chỉ là khẩu hiệu, mà là hành động cụ thể trong từng bài giảng, từng giờ học, từng hoạt động của thầy và trò.”

Kết luận

Với những nỗ lực không ngừng trong đổi mới phương pháp giảng dạy, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành đang góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng đào tạo của Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.
Những sáng kiến về công nghệ, phương pháp sư phạm và cách tiếp cận người học hiện đại đã giúp các giờ học trở nên sinh động, hiệu quả và gần gũi hơn với thực tiễn nghề du lịch.

Sự chuyển mình mạnh mẽ của khoa không chỉ thể hiện tinh thần chủ động thích ứng với thời đại số, mà còn khẳng định quyết tâm của tập thể giảng viên trong việc đưa Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội trở thành đơn vị đào tạo nghề du lịch hàng đầu cả nước – nơi mỗi sinh viên đều được trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy hội nhập để tự tin bước vào tương lai.