Trang bị nền tảng vững chắc – chìa khóa thành công của sinh viên du lịch
Trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch, phát triển kỹ năng toàn diện cho sinh viên không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đào tạo. Với vai trò là “bệ phóng tri thức”, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đã không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy, xây dựng chương trình đào tạo linh hoạt, gắn lý thuyết với thực hành, nhằm giúp sinh viên hình thành năng lực nghề nghiệp vững vàng, kỹ năng mềm toàn diện và tư duy hội nhập quốc tế.
Theo ThS. Nguyễn Thị Hòa – Trưởng khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành, “Sinh viên du lịch không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn cần khả năng giao tiếp, tư duy phản biện, kỹ năng xử lý tình huống và tinh thần phục vụ chuyên nghiệp. Chính vì vậy, chúng tôi luôn đặt mục tiêu phát triển kỹ năng toàn diện cho sinh viên song song với việc truyền đạt tri thức.”
Đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy theo hướng năng lực
Những năm gần đây, khoa đã triển khai mạnh mẽ mô hình đào tạo theo năng lực (Competency-based Education), trong đó các học phần cơ bản và cơ sở ngành được thiết kế theo chuẩn đầu ra gắn với bộ kỹ năng nghề du lịch của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp và tiêu chuẩn ASEAN-TVET.
Các môn học như: Tâm lý du lịch, Giao tiếp ứng xử, Pháp luật du lịch, Tin học ứng dụng, Ngoại ngữ cơ sở, Kỹ năng học tập nghề nghiệp… đều được cải tiến nội dung, cập nhật theo xu hướng công nghệ và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Mỗi học phần được xây dựng với tỷ lệ thực hành, thảo luận và tình huống mô phỏng chiếm tới 50–60% thời lượng, nhằm giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng nghề ngay từ năm đầu tiên.
Trong năm học 2024–2025, khoa đã tổ chức 36 lớp học tích hợp kỹ năng mềm và kỹ năng nghề nghiệp, với hơn 1.200 sinh viên tham gia. Các hoạt động trải nghiệm như thuyết trình mô phỏng tour du lịch, xử lý phàn nàn khách hàng, ứng xử trong môi trường nhà hàng – khách sạn được lồng ghép vào chương trình chính khóa.
“Các tiết học hiện nay không còn là việc truyền thụ một chiều. Giảng viên trở thành người hướng dẫn, còn sinh viên là trung tâm của hoạt động học. Các em được học cách tự tìm hiểu, trao đổi nhóm, phản biện và trình bày ý tưởng. Đó chính là nền tảng để hình thành kỹ năng mềm tự nhiên, bền vững,” – ThS. Nguyễn Thị Hòa chia sẻ.
Chú trọng phát triển kỹ năng mềm – hành trang hội nhập nghề nghiệp
Với đặc thù nghề du lịch là ngành dịch vụ mang tính tương tác cao, kỹ năng mềm đóng vai trò then chốt trong thành công nghề nghiệp. Nhận thức rõ điều này, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành đã phát triển chuỗi chương trình bồi dưỡng kỹ năng mềm dành cho sinh viên toàn trường, trong đó giảng viên của khoa đóng vai trò chủ đạo.
Các chuyên đề được tổ chức định kỳ bao gồm:
-
Kỹ năng giao tiếp và thuyết trình trong môi trường du lịch
-
Kỹ năng làm việc nhóm và quản lý xung đột
-
Tư duy phản biện và sáng tạo trong giải quyết vấn đề nghề nghiệp
-
Kỹ năng xây dựng hình ảnh cá nhân và văn hóa nghề nghiệp
-
Kỹ năng sử dụng công nghệ số trong công việc du lịch hiện đại
Theo báo cáo tổng kết năm 2024, có hơn 85% sinh viên tham gia ít nhất một khóa kỹ năng mềm, và 92% sinh viên đánh giá cao hiệu quả thực tiễn của chương trình.
Đặc biệt, thông qua chương trình “Hành trang nghề nghiệp du lịch” do khoa phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ sinh viên tổ chức, hàng trăm sinh viên được tiếp xúc với các doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, khu nghỉ dưỡng để thực hành kỹ năng giao tiếp, ứng tuyển và làm việc chuyên nghiệp.
“Giảng viên của khoa luôn coi việc đào tạo kỹ năng là một phần trong trách nhiệm nghề nghiệp. Một sinh viên giỏi không chỉ biết nhiều mà còn phải biết ứng xử, biết làm việc và biết thích nghi,” – ThS. Phạm Thị Lan, giảng viên phụ trách kỹ năng mềm, khẳng định.
Học đi đôi với hành – mô hình đào tạo gắn thực tế
Để sinh viên có cơ hội rèn luyện trong môi trường thực tiễn, khoa đã triển khai mô hình “học phần trải nghiệm nghề nghiệp” tại các điểm du lịch, nhà hàng và khách sạn đối tác.
Trong năm 2024, khoa phối hợp với 20 đơn vị doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Hòa Bình… để tổ chức hơn 50 chuyến học tập thực tế cho sinh viên các khóa.
Các hoạt động tiêu biểu gồm:
-
Trải nghiệm hướng dẫn tour tại khu du lịch Tràng An – Ninh Bình;
-
Thực hành nghiệp vụ đón tiếp và phục vụ tại khách sạn Hòa Bình – Hà Nội;
-
Tham quan và tìm hiểu mô hình du lịch cộng đồng tại Mai Châu (Hòa Bình);
-
Dự án học tập thực tế “Xây dựng sản phẩm du lịch địa phương” phối hợp với UBND huyện Ba Vì.
Từ các chuyến học thực tế, sinh viên không chỉ vận dụng kiến thức được học mà còn hình thành kỹ năng quan sát, giao tiếp, xử lý tình huống và làm việc trong môi trường đa văn hóa.
Theo thống kê nội bộ, trên 80% sinh viên tham gia thực tế đánh giá đây là trải nghiệm hữu ích nhất trong năm học, giúp họ tự tin hơn khi tham gia thực tập nghề.
Phát triển năng lực số – yêu cầu của thời đại du lịch 4.0
Song song với kỹ năng nghề truyền thống, khoa đặc biệt chú trọng trang bị năng lực số (digital skills) cho sinh viên – một trong những kỹ năng quan trọng của thời đại du lịch 4.0.
Thông qua các học phần Tin học ứng dụng, Kỹ năng khai thác Internet, và học phần tự chọn Ứng dụng công nghệ số trong quản lý du lịch, sinh viên được hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý khách sạn (PMS), phần mềm thiết kế tour, công cụ quảng bá số (Google Maps, Canva, AI Marketing)...
Khoa đã đầu tư phòng học mô phỏng hiện đại, được trang bị 35 máy tính kết nối Internet, phần mềm du lịch trực tuyến và hệ thống trình chiếu tương tác, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng công nghệ ngay trong môi trường học.
Đồng thời, nhiều giảng viên của khoa tham gia đào tạo giảng viên nguồn về chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp do Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp tổ chức, từ đó áp dụng các phương pháp mới như học qua dự án, mô phỏng tình huống ảo và học qua nền tảng LMS.
“Chúng tôi hướng đến xây dựng sinh viên du lịch thế hệ mới – không chỉ giỏi nghề, giỏi giao tiếp mà còn thành thạo công nghệ. Du lịch số sẽ là xu hướng phát triển tất yếu, và sinh viên cần được chuẩn bị ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường,” – ThS. Nguyễn Thị Hòa nhận định.
Bồi dưỡng kỹ năng sống và giá trị nghề nghiệp
Ngoài kỹ năng chuyên môn, khoa còn chú trọng đến giáo dục nhân cách, đạo đức và kỹ năng sống, xem đây là nền tảng quan trọng của sự nghiệp du lịch.
Các hoạt động ngoại khóa, tình nguyện, và chương trình “Công dân du lịch văn minh” được tổ chức hằng năm nhằm giúp sinh viên hình thành tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ, lòng yêu nghề và ý thức cộng đồng.
Trong năm 2024, khoa đã tổ chức 05 buổi tọa đàm chuyên đề về chủ đề “Đạo đức nghề nghiệp trong ngành du lịch”, “Văn hóa giao tiếp trong môi trường dịch vụ”, và “Phát triển bản thân trong thời đại số”.
Hơn 600 sinh viên tham dự, trong đó nhiều em chia sẻ rằng “những buổi tọa đàm này giúp hiểu rõ hơn về vai trò của con người trong ngành du lịch – nơi mỗi nụ cười và hành động nhỏ đều mang lại giá trị lớn.”
Ngoài ra, khoa còn phối hợp với Đoàn Thanh niên – Hội Sinh viên tổ chức các hoạt động thiện nguyện tại Ba Vì, Bắc Ninh, Hòa Bình, vừa rèn kỹ năng làm việc nhóm, vừa lan tỏa tinh thần nhân ái – giá trị cốt lõi của người làm du lịch.
Kết quả và định hướng phát triển
Nhờ nỗ lực đồng bộ, tỷ lệ sinh viên của khoa có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 96% (theo khảo sát năm 2024), trong đó hơn 70% làm đúng chuyên ngành du lịch – khách sạn – nhà hàng.
Các doanh nghiệp đánh giá cao sinh viên trường về tác phong, kỹ năng giao tiếp và khả năng thích nghi, đặc biệt là khả năng làm việc trong môi trường áp lực cao.
Trong giai đoạn 2025–2030, khoa đặt ra mục tiêu:
-
Chuẩn hóa 100% chương trình giảng dạy theo tiếp cận năng lực nghề ASEAN;
-
Tổ chức định kỳ các khóa đào tạo kỹ năng nghề và kỹ năng mềm theo nhu cầu doanh nghiệp;
-
Xây dựng Trung tâm Phát triển kỹ năng du lịch ứng dụng công nghệ số;
-
Phát triển mạng lưới cố vấn doanh nghiệp nhằm tăng cường kết nối giữa nhà trường và thị trường lao động;
-
Đưa kỹ năng sống và tư duy toàn cầu vào chương trình đào tạo chính khóa.
“Chúng tôi tin rằng, đào tạo kỹ năng toàn diện không chỉ giúp sinh viên có việc làm, mà còn giúp họ trở thành những người có ích, có thái độ đúng đắn và có khả năng lan tỏa giá trị nhân văn trong nghề du lịch,” – Trưởng khoa Nguyễn Thị Hòa khẳng định.
Kết luận
Với định hướng “Giáo dục toàn diện – Hội nhập toàn cầu – Phát triển bền vững”, Khoa Kiến thức Cơ bản - Cơ sở ngành, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đã khẳng định vai trò tiên phong trong việc bồi dưỡng kỹ năng toàn diện cho sinh viên, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch Việt Nam.
Những thành quả đạt được là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của tập thể giảng viên, sinh viên và lãnh đạo khoa trong hành trình xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, nhân văn và hội nhập